• oktober 21, 2026
• Brian

Een lettertype dat speciaal is gemaakt voor mensen die slecht zien, gratis en klaar voor het web. Dat is Lexica Ultralegible, half oktober uitgebracht als open source font. Het bouwt voort op Atkinson Hyperlegible van het Braille Institute en maakt van een sterk idee een veel completer gereedschap. Een mooie aanleiding om eens te kijken naar leesbaarheid als ontwerpkeuze, op je website en in je drukwerk.

Van Atkinson Hyperlegible naar Lexica Ultralegible

Atkinson Hyperlegible werd in 2019 geïntroduceerd door het Braille Institute of America en het bureau Applied Design Works, met Elliott Scott als ontwerper. Het font ontstond bij de rebranding van het instituut. Het bureau vond geen bestaand lettertype dat leesbaar genoeg was voor slechtzienden: bij letters als Times New Roman en Frutiger hadden testlezers moeite om op elkaar lijkende tekens uit elkaar te houden. Die fonts zijn juist ontworpen op gelijkvormigheid.

Atkinson Hyperlegible doet het omgekeerde. Tekens die snel verward worden, zoals een hoofdletter I, een kleine l en het cijfer 1, krijgen bewust een eigen vorm. Sinds 2021 staat het font onder de Open Font License op Google Fonts.

Lexica Ultralegible, eerst bekend als “Atkinson Hyperlegible Pro”, gaat daar verder mee. Maker Jacob Perez gaf het een nieuwe naam om binnen de regels van de Open Font License te blijven. De belangrijkste verschillen met het origineel:

• 589 glyphs per font in plaats van 335, en ondersteuning voor 102 talen in plaats van 27.
• Standaard ligaturen (fi, ff, ffi, fl, ffl) en verbeterde kerning.
• Een alternatieve nul die niet te verwarren is met de Deense Ø.
• Vier stijlen in twee gewichten: Regular en Italic (400), Bold en Bold Italic (700).

Het font is gratis te downloaden via GitHub, inclusief WOFF2-bestanden voor het web, en er is een specimenpagina om het te bekijken.

Waarom leesbaarheid meer is dan een niche

Het is verleidelijk om een font voor slechtzienden te zien als iets voor een kleine doelgroep. Toch leest bijna iedereen weleens onder lastige omstandigheden: op een telefoon in de zon, op een klein scherm in de trein, of zonder leesbril bij de hand. Duidelijke lettervormen helpen dan iedereen.

Daarnaast speelt toegankelijkheid een steeds grotere rol. Sinds juni 2025 geldt de Europese toegankelijkheidswet (European Accessibility Act) voor een groot deel van de digitale producten en diensten, zoals webshops. Een leesbaar lettertype maakt een site niet automatisch toegankelijk, maar het is wel een van de bouwstenen, samen met contrast, lettergrootte, regelafstand en een logische opbouw.

Moet je huisstijlfont er nu uit?

Nee. Een huisstijl draait om herkenning, en een karaktervol lettertype kan daar een groot deel van zijn. Wel loont het om kritisch te kijken waar je dat font inzet. Een paar praktische vragen:

1. Is je broodtekst op mobiel goed te lezen, ook bij kleine korps? Display-fonts zijn mooi in koppen, maar vaak minder geschikt voor lange teksten.
2. Zijn verwarrende tekens een probleem? Denk aan codes, ordernummers, wachtwoorden of prijzen, waar een 1 of l echt verschil maakt.
3. Is het contrast voldoende? Lichtgrijze tekst op wit oogt rustig, maar is voor veel lezers lastig.
4. Werkt je font in alle talen die je gebruikt? Accenten en speciale tekens ontbreken soms bij goedkopere of oudere fonts.

Een tweede, goed leesbaar lettertype voor formulieren, tabellen of lange teksten kan een mooie aanvulling zijn naast je merkletter.

Tips als je het font op je website gebruikt

Wie Lexica Ultralegible op een WordPress-site wil gebruiken, kan de WOFF2-bestanden zelf hosten in plaats van ze bij een externe dienst te laden. Dat is sneller en beter voor de privacy van je bezoekers. Coywolf, dat als eerste over het font schreef, raadt aan om de fonts te preloaden met crossorigin, font-display: block te gebruiken zodat er niet eerst een ander font verschijnt, en ligaturen uit te zetten bij grote koppen en displaytekst.

Laad verder alleen de gewichten die je echt gebruikt. Vier stijlen is overzichtelijk, maar elk bestand telt mee in de laadtijd.

Leesbaar ontwerpen is goed ontwerpen

Lexica Ultralegible laat zien dat een lettertype niet alleen mooi of herkenbaar hoeft te zijn, maar ook gewoon moet werken voor de lezer. Twijfel je of je website of drukwerk goed leesbaar is, of wil je een tweede lettertype dat past bij je huisstijl? Bij Anblick kijken we graag met je mee. Neem gerust contact op.

Bronnen: Coywolf, Lexica Ultralegible op GitHub, Wikipedia: Atkinson Hyperlegible.